ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 
ΑΛΙΕΙΑ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ
ΦΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
ΠOΤΟΠΟΙΙΑ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙ ΠΛΩΤΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ 2011

ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΔΟΣ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΟΣ ΝΟΤΙΟ ΑΙΓΑΙΟ ΧΩΡΑ % Συμμετοχής στη χώρα
Αριθμός καταλυμάτων Ξενοδοχεία και ομοειδή καταλύματα 2.052 9.648 21.3%
Τουριστικά κάμπινγκ 33 299 11.0%
Σύνολο 2.085 9.947 21.0%
Αριθμός κλινών Ξενοδοχεία και ομοειδή καταλύματα 187.734 763.668 24, 6%
Τουριστικά κάμπινγκ 9.056 81.549 11.1%
Σύνολο 196.790 845.217 23.3%

Οι διεθνείς τάσεις στην ανάπτυξη του τουρισμού αναμένονται θετικές τουλάχιστoν στον χρονικό ορίζοντα της νέας προγραμματικής περιόδου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΣΕΤΕ έως το 2021 οι διεθνείς αφίξεις στην Ελλάδα θα αυξηθούν κατά 31% αγγίζοντας τα 24 εκατομμύρια τουριστών και δημιουργώντας μία αύξηση στον κύκλο εργασιών του τουρισμού κατά 50%. Την ίδια περίοδο η δαπάνη ανά επίσκεψη αναμένεται να αυξηθεί κατά 11% αντιστοιχώντας σε €750-€800. Παρά το δυναμισμό του ο τουρισμός αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα τα οποία σχετίζονται τόσο με το ευρύτερο επιχειρηματικό περιβάλλον και τις υπάρχουσες υποδομές όσο και με επιλογές που έχουν γίνει εντός του κλάδου. Οι αδυναμίες μπορούν να συνοψισθούν στις ακόλουθες:

•  Η τουριστική κίνηση επηρεάζεται άμεσα από τα προβλήματα στις θαλάσσιες και εναέριες μεταφορές που σχετίζονται με τη συχνότητα των δρομολογίων. το κόστος μεταφοράς. την ταχύτητα πρόσβασης και την εποχική διαφοροποίηση. Το εσωτερικό δίκτυο και η ποιότητα των χερσαίων μεταφορών αποτελεί επίσης πρόβλημα για αρκετά νησιά.

•  Υπάρχει έλλειμμα λιμενικών εγκαταστάσεων για την ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού όπως τα σκάφη αναψυχής.

•  Η πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες τόσο των επιχειρηματιών για επιχειρηματικά θέματα του τουρισμού όσο και των επισκεπτών είναι δύσκολη.

•  Υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στην υγειονομική περίθαλψη οι οποίες επηρεάζουν την ποιότητα των προσφερόμενων τουριστικών υπηρεσιών και ιδιαίτερα των ειδικών μορφών του.

•  Το μικρό μέγεθος των περισσότερων νησιών δεν επιτρέπει την επίτευξη οικονομιών κλίμακας αυξάνοντας το κόστος και περιορίζει τις θετικές δευτερογενείς επιδράσεις (spillover effects) στις άλλες οικονομικές δραστηριότητες.

•  Η έντονη εποχικότητα δημιουργεί έντονο πρόβλημα στην απασχόληση. αυξάνοντας την ανεργία και μειώνοντας τον πληθυσμό κατά τους χειμερινούς μήνες.

•  Παρατηρείται σημαντική έλλειψη εξειδικευμένου στα τουριστικά επαγγέλματα προσωπικού ιδιαίτερα στα μικρά νησιά. Η έλλειψη είναι εμφανείς σε επαγγέλματα τα οποία σχετίζονται με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ειδικών μορφών τουρισμού.

•  Υπάρχει σημαντική έλλειψη εκπαιδευτικών υποδομών που σχετίζονται με τον
τουρισμό.

Αλιεία και υδατοκαλλιέργειες

Το Νότιο Αιγαίο είναι μια από τις 3 ελληνικές και συνολικά 11 ευρωπαϊκές περιφέρειες. που είναι χαρακτηρισμένες. ως Περιφέρειες Εξάρτησης από την Αλιεία. Η Περιφέρεια έχει σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης τόσο στην Αλιεία όσο και στις υδατοκαλλιέργειες. Συνολικά. στο συγκεκριμένο κλάδο δραστηριοποιούνται 175 επιχειρήσεις. ο κύκλος εργασιών των οποίων ανέρχεται σε 43.6 εκ. € (ΕΛΣΤΑΤ.2008). Ο τομέας της Αλιείας είναι ιδιαίτερα σημαντικός. η παραγωγή του οποίου απολαμβάνει προτίμησης στην εγχώρια αγορά και έχει καταλάβει καλή θέση στις εξαγωγικές αγορές.
Μάλιστα η Περιφέρεια ανήκει στις Περιφέρειες με σημαντική συνεισφορά στον εθνικό αλιευτικό στόλο.
Συγκρίνοντας τις ποσότητες που αλιεύτηκαν κατά το 2009. με αυτές του 2004. παρατηρείται μείωση των αλιευμάτων κατά 1.1% (7.502.90 τόνους το 2004 και 7.421.8 το 2009). ενδεικτικό των βασικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Η σημασία της αλιείας για τα μικρότερα νησιά είναι μεγάλη προκειμένου να στηριχθεί μία παραγωγική βάση που θα συμπληρώνει τη μικρής διάρκειας τουριστική περίοδο. Ο τομέας αυτός θεωρείται σημαντικός για την οικονομία της Περιφέρειας. καθώς συμβάλει σε σημαντικό βαθμό στη διατήρηση του οικονομικού και κοινωνικού ιστού των νησιωτικών κοινοτήτων. Σε πολλά νησιά σημαντικό μέρος του πληθυσμού ασχολείται με αλιευτικές δραστηριότητες. Ειδικότερα. η αλιευτική δραστηριότητα αναπτύσσεται κυρίως στα νησιά Αμοργός, Κύθνος, Μήλος, Πάρος, Ηρακλειά, Σχοινούσα, Κάλυμνος, Κάσος, Κως και Λειψοί. Ο αλιευτικός στόλος αποτελείται κυρίως από παλαιά σκάφη μικρής χωρητικότητας και Ιπποδύναμης, που αλιεύουν τα παράκτια αποθέματα κατά μήκος των νησιών της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, καθώς και ορισμένα αποθέματα της Μεσογείου. Ο επαγγελματικός αλιευτικός στόλος που δραστηριοποιείται στη Περιφέρεια, σύμφωνα με στοιχεία του Κοινοτικού Αλιευτικού Μητρώου (έτος αναφοράς 2013), αποτελείται από 2.055 σκάφη με το 98.20% (του συνολικού στόλου) να είναι σκάφη μικρής παράκτιας αλιείας και το υπόλοιπο 1.80% να είναι σκάφη μέσης αλιείας. Η μέση ηλικία των αλιευτικών σκαφών υπερβαίνει τα 30 έτη.

Η παράκτια αλιεία στη Περιφέρεια έχει κυρίως τη μορφή παραδοσιακής οικογενειακής δραστηριότητας που συνδυάζεται και με άλλες ασχολίες. ενώ ασκείται κατά κύριο λόγο από μεγάλης ηλικίας και μη εκπαιδευμένους επαγγελματίες αλιείς. Από το 2000 μέχρι σήμερα , ο αλιευτικός στόλος της Περιφέρειας έχει μειωθεί κατά 260 (11.23%) σκάφη. Από οικονομικής απόψεως. ο τομέας της αλιείας είναι ευάλωτος σε διαφορετικούς παράγοντες που αφορούν τόσο την ικανότητα εξασφάλισης ικανοποιητικής παραγωγής όσο και τις συνθήκες της αγοράς. Παροδικές χαμηλές αλιευτικές αποδόσεις, απρόβλεπτες
αυξήσεις του λειτουργικού κόστους (υψηλές τιμές καυσίμων). προβλήματα που σχετίζονται με την εξεύρεση κατάλληλου έμπειρου προσωπικού επιδεινώνουν την βιωσιμότητα των επαγγελματιών του κλάδου.
Επιπλέον, η κατάσταση των αποθεμάτων τα τελευταία τριάντα χρόνια παρουσιάζει τάσεις μείωσης λόγω της σημαντικής εξέλιξης της αλιευτικής τεχνολογίας σε αλιευτικά εργαλεία και άλλα μέσα. Με αποτέλεσμα. τα αποθέματα των κυριότερων και σημαντικότερων -από οικονομικής απόψεως – ειδών (πχ. Γαύρος, σαρδέλα, μπαρμπούνι, κουτσομούρα, μπακαλιάρος, λυθρίνι, γλώσσα) να έχουν υποστεί σχετική αλιευτική πίεση.
Η μείωση της αλιευτικής ικανότητας με την εφαρμογή των κοινοτικών κανονισμών διαχείρισης του αλιευτικού στόλου μειώνει σε κάποιο βαθμό την πίεση στα ιχθυοαποθέματα,μολονότι απαιτείται αρκετός χρόνος εφαρμογής του κάθε διαχειριστικού σχεδίου για να διαπιστωθούν τα πραγματικά αποτελέσματα στους πληθυσμούς των αποθεμάτων. Επιπλέον, η επέκταση της αλιείας της μηχανότρατας στα βαθιά νερά μεταφέρει την αλιευτική πίεση από τα μικρότερα βάθη και εφοδιάζει την αγορά με νέα αλιεύματα π.χ. κόκκινες γαρίδες. Η σχετική μείωση των ιχθυοαποθεμάτων εξαιτίας της υπεραλίευσης και της ρύπανσης των Θαλασσών, η έλλειψη οριοθετημένων αλιευτικών πεδίων, ο αργός ρυθμός εκσυγχρονισμού του αλιευτικού στόλου σε συνδυασμό με την αύξηση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών των Ευρωπαϊκών χωρών, αλλά και η ενίσχυση της τάσης για υγιεινή διατροφή, είναι αιτίες που ώθησαν την ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας.Σήμερα οι υδατοκαλλιέργειες αποτελούν έναν ιδιαίτερα σημαντικό κλάδο για την οικονομία της Περιφέρειας, έναν κλάδο που είναι και εξαγωγικός (τουλάχιστον τα 2/3 της παραγωγής εξάγονται), κατέχοντας την 3η θέση στη χώρα, με την Ελλάδα να είναι στην 1η
θέση στην παραγωγή τσιπούρας και λαβρακιού καταλαμβάνοντας το 48% της παγκόσμια αγοράς των δύο αυτών ψαριών με ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 7.4% το χρόνο. Περίπου το 95% της παραγωγής τσιπούρας και λαβρακιού εξάγεται χύμα ή σε ελαφρώς κατεργασμένη μορφή. Αντίθετα σε παγκόσμιο επίπεδο τα δίκτυα λιανικής ζητούν πλήρως επεξεργασμένα ή συσκευασμένα γεύματα προϊόντων ψαριού. Επίσης συγκρινόμενα με τους ανταγωνιστές ακόμα και στην κατηγορία των χύμα ή ημικατεργασμένων τα ελληνικά προϊόντα πωλούνται σε χαμηλότερες τιμές παρόλο ότι θεωρούνται υψηλότερης ποιότητας.
Η αδυναμία να επιτύχουν τις υψηλότερες δυνατές τιμές οφείλεται τόσο στην έλλειψη ισχυρού brand name όσο και στην απουσία πιστοποίησης ποιότητας για τα Ελληνικά προϊόντα.

Πρώτο σε παραγωγή είδος ψαριού των θαλάσσιων υδατοκαλλιεργειών. στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. είναι η τσιπούρα με 3.292.700 κιλά (το 89.5% του συνόλου παράγεται στα Δωδεκάνησα με 32% παραγωγή στην Λέρο) και ακολουθεί δεύτερο το λαβράκι με 2.675.260 κιλά (το 80% της παραγωγής αποτελεί δραστηριότητα των Δωδεκανήσων. με το 28.5% να παράγεται στην Λέρο). Σε πολύ μικρή ποσότητα εκτρέφονται επίσης το φαγκρί (26130 κιλά) ο κρανιός (10.000 κιλά) το μιτάκι (8.420 κιλά) ΚΑΕ πολύ μικρές ποσότητες η συναγρίδα και το λυθρίνι.
Τα τελευταία χρόνια η συμμετοχή της περιφέρειας στην αλυσίδα αξίας των υδατοκαλλιεργειών έχει μεταβληθεί καθώς έκλεισαν οι υπάρχοντες ιχθυογεννητικοί σταθμοί. Έτσι η δραστηριότητα περιορίζεται στα στάδια πάχυνσης. συσκευασίας και μεταποίησης.

Το έτος 2011. στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου δραστηριοποιήθηκαν συνολικά είκοσι έξι (26) επιχειρήσεις από τις οποίες οι είκοσι τέσσερις (24) στα Δωδεκάνησα και μόνο δύο (2) στις Κυκλάδες. Επίσης δύο επιχειρήσεις οι Δίας Ιχθυοκαλλιέργειες ΑΒΕΕ και η Ιχθυοκαλλιέργειες Σελόντα ΑΕΓΕ είναι πανελλαδικής εμβέλειας με έδρας την Αθήνα και διατηρούν εκτροφεία και ιχθυοπαραγωγικούς σταθμούς εκτός περιφέρειας.Η πλειοψηφία των μονάδων πάχυνσης είναι θαλάσσιες ιχθυοκαλλιέργειες εντατικής εκτροφής μεσογειακών ιχθύων με το σύστημα των πλωτών ιχθυοκλωβών. Μια μονάδα
είναι χερσαία ιχθυοκαλλιέργεια εντατικής εκτροφής μεσογειακών ιχθύων με το σύστημα των δεξαμενών και μία είναι χερσαία ιχθυοκαλλιέργεια εντατικής εκτροφής διακοσμητικών ψαριών.
Οι ευνοϊκές γεωμορφολογικές, κλιματολογικές και υδροβιολογικές συνθήκες της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου επιτρέπουν την ταχύτερη ανάπτυξη των ψαριών μειώνοντας το συνολικό κύκλο κατά 2 έως 3 μήνες γεγονός το οποίο αποτελεί ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα. Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται πρόθεση επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας να ενισχύσουν την παραγωγή τους στην Περιφέρεια του Νοτίου Αιγαίου για να μειώσουν το χρόνο ανάπτυξης των ψαριών. Οι εγκεκριμένες εγκαταστάσεις συσκευασίας, μεταποίησης και επεξεργασίας των
αλιευτικών και προϊόντων υδατοκαλλιέργειας στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, αποτελούνται από δύο (2) πλωτά συσκευαστήρια. δεκατρία (13) εγκεκριμένα.Συσκευαστήρια Νωπών & Κατεψυγμένων Αλιευμάτων (S), από τα οποία τα τέσσερα (4) στη νήσο Κάλυμνο, τρία (3) στη νήσο Λέρο, δύο (2) στη νήσο Ρόδο, καθώς και από ένα (1) σε Κω και Αστυπάλαια. Επιπλέον, τέσσερις (4) εγκεκριμένες Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Νωπών & Κατεψυγμένων Αλιευμάτων (ΚΝ), από τις οποίες (2) στη νήσο Ρόδο, μία (1) στο νησί της Καρπάθου και μία (1) στην Κάλυμνο. Επίσης, δύο (2) εγκεκριμένες Εγκαταστάσεις Μεταποίησης Αλιευμάτων (αλίπαστα, καπνιστά, κονσερβοποιημένα) (Α) σε Ρόδο και Λέρο και ένα (1) εγκεκριμένο Κέντρο Αποστολής Δίθυρων Μαλακίων (ΚΑ) στην νήσο Ρόδο. ΣτιςΚυκλάδες δεν υφίστανται εγκεκριμένες εγκαταστάσεις τυποποίησης ή μεταποίησης αλιευμάτων. Επιπλέον σε ότι αφορά τον κλάδο της εμπορίας. λειτουργεί μία (1) ιχθυόσκαλα στο νησί της Καλύμνου.

Τα σημαντικά θέματα προς επίλυση για τον κλάδο είναι:

•  Η βελτίωση των συνθηκών εκφόρτωσης των αλιευμάτων και να διασφαλιστεί ασφάλεια και η υγιεινή των αλιευμάτων ως τρόφιμα.

•  Η βελτίωση και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών (αλιευτικοί λιμένες,αλιευτικά Καταφύγια, οργανωμένες ιχθυαγορές, ιχθυόσκαλες)

•  Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων που εμπλέκονται στη μεταποίηση και την εμπορία αλιευτικών προϊόντων.

•  Η μείωση του κόστους εκτροφής και μεταφοράς και δημιουργία πιο ανταγωνιστικής τιμής των προϊόντων υδατοκαλλιέργειας.

•  Βελτιστοποίηση των συνθηκών παραγωγής με στόχο την ευζωία των εκτρεφόμενων Οργανισμών, την προστασία του περιβάλλοντος, τη δημόσια υγεία και την ποιότητα του τελικού προϊόντος.

•  Βελτίωση των συστημάτων διασφάλισης ποιότητας και των διαδικασιών πιστοποίησης των προϊόντων.

Φυτική και ζωική παραγωγή, θήρα και συναφείς δραστηριότητες

Η γεωργία και η κτηνοτροφία αποτελούν παραδοσιακούς κλάδους οικονομικής δραστηριότητας για την Περιφέρεια του Νοτίου Αιγαίου.
Ειδικότερα, ως προς τη γεωργία η σημαντικότερη συγκέντρωση παρατηρείται στα μεγαλύτερα νησιά όπως οι Άνδρος, Τήνος, Θήρα, Νάξος, Πάρος, Κάλυμνος, Κως, και Ρόδος. Τα κύρια χαρακτηριστικά της γεωργικής παραγωγής εντοπίζονται στο μεγάλο αριθμό γεωργικών εκμεταλλεύσεων με εστίαση στις δενδρώδεις εκμεταλλεύσεις με έντονη παρουσία των ετήσιων καλλιεργειών, των σιτηρών για καρπό και οι ζωοτροφές και ακολουθεί η πατάτα και τα λαχανικά υπαίθρου και τα λαχανικά υπό κάλυψη. Στην ομάδα των μόνιμων φυτειών το οικονομικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα οίνοστάφυλα (95%
της παραγωγή σταφυλιού), τα εσπεριδοειδή και κυρίως στους ελαιώνες. Ο συνολικός αριθμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων ανέρχεται σε 40.386 με τάσεις μείωσης. ενώ εξετάζοντας τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων των βασικών ειδών καλλιεργειών. Παρατηρείται ότι το 44% αφορούν δενδρώδεις εκμεταλλεύσεις. ενώ σε επίπεδο χώρας η Περιφέρεια καλύπτει το 4.7% των εκμεταλλεύσεων σε αμπέλια (ΕΛΣΤΑΤ. 2009). Ενδεικτικό της έντασης της παραγωγής αμπελιών στην Περιφέρεια είναι το γεγονός ότι η δηλωμένη έκταση στο Αμπελουργικό Μητρώο για την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου είναι 47.904
στρέμματα. ενώ την περίοδο 2010-2011 παρήχθησαν πάνω από 40χιλ εκατόλιτρα HL) λευκού και ερυθρού οίνου10. Μάλιστα. το μεγαλύτερο μέρος των κρασιών που παράγεται είναι πιστοποιημένα ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ.

Παρά τη δυναμική του τομέα της γεωργίας οι διαπιστωμένες επιπτώσεις της νησιωτικότητας στην ανάπτυξη της γεωργίας δημιουργούν περιορισμούς. Ο πολυτεμαχισμός του κλήρου και ο μεγάλος αριθμός σε μέγεθος εκμεταλλεύσεων, το άγονο έδαφος, ως προς τις γεωργικές περιοχές, οι μόνιμες καλλιέργειες, οι βοσκότοποι και η αρόσιμη γη αποτελούν ένα μικρό ποσοστό. Επίσης, σημαντικούς περιορισμούς δημιουργεί και η έλλειψη υδάτινων πόρων όπου στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου μόλις το 22.4% από τη συνολική χρησιμοποιούμενη γεωργική γη χαρακτηρίζεται ως αρδευόμενη έναντι του 57.2%
της χώρας, ενώ οι αρδευθείσες εκτάσεις είναι ακόμη λιγότερες (ΕΛΣΤΑΤ. 2009). Σε ότι αφορά την κτηνοτροφία αυτή αποτελεί τον πρώτο κλάδο οικονομικής δραστηριότητας για τον πρωτογενή τομέα με εντονότερη την παρουσία του στο Νομό Κυκλάδων. Οι σημαντικότερες κτηνοτροφικές περιοχές εντοπίζονται στην Αμοργό, Άνδρο, Κύθνο, Νάξο, Τήνο, Κάσο, Κάρπαθο και Κω.
Οι εκμεταλλεύσεις που αφορούν τους χοίρους, τα ιπποειδή και τις κυψέλες μελισσών. εμφανίζουν περισσότερο ενδιαφέρον από άλλες εκμεταλλεύσεις με την συμμετοχή τους στο σύνολο της χώρας να είναι μεγαλύτερη του 8%. ενώ ακολουθούν οι εκμεταλλεύσεις αιγοειδών. Επιπλέον, λειτουργούν είκοσι σφαγειοτεχνικές εγκαταστάσεις στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με φορέα λειτουργίας κατά κύριο λόγο τον οικείο δήμο. Οι εγκαταστάσεις αυτές συγκεντρώνονται κυρίως στις Κυκλάδες (δώδεκα συνολικά) και δη στα νησιά Σύρο. Πάρο. Τήνο, Νάξο (τρία συνολικά εκ των οποίων ένα ιδιωτικό), Μύκονο, Άνδρο (δύο συνολικά), Κέα, Κύθνο και Ίο. Στα Δωδεκάνησα λειτουργούν δύο σφαγεία στη Ρόδο και από ένα σφαγείο στα Νησιά Κω, Κάλυμνο, Λέρο, Αστυπάλαια, Σύμη και Κάρπαθο.

Στην Περιφέρεια. επίσης λειτουργούν συνολικά δέκα οκτώ επιχειρήσεις γαλακτοκομικών προϊόντων. η πλειονότητα των οποίων είναι εγκατεστημένη στις Κυκλάδες και στα νησιά Άνδρο (τρεις επιχειρήσεις), Νάξο(τρεις επιχειρήσεις), Σύρο, Πάρο, Τήνο, Μύκονο Σίφνο και Ίο. Μόλις έξι επιχειρήσεις λειτουργούν στα Δωδεκάνησα και δύο επιχειρήσεις στη Ρόδο και στην Κω και από μια επιχείρηση στην Κάλυμνο και την Κάσο. Για το έτος 2011 η συνολική παραγωγή αγελαδινού γάλατος για την περιφέρεια ανήλθε σε 52.921.661 κιλά. Ως προς τις συνολικές παραδόσεις παραγωγών σε πρόβειο και γίδινο γάλα. σε επίπεδο Περιφέρειας. το Νότιο Αιγαίο παρήγαγε 641.308 κιλά πρόβειο γάλα και 849.679 κιλά γίδινο. ποσότητα που αντιστοιχεί στο μικρότερο ποσοστό ως προς τη χώρα για το πρόβειο και στο δεύτερο μικρότερο μετά την Αττική για το γίδινο.Τέλος σημειώνεται ότι και η μελισσοκομία αποτελεί και αυτή έναν σημαντικό κλάδο για την Περιφέρεια με τις εκμεταλλεύσεις να αποτελούν το 8% και τις κυψέλες το 5.6% του συνόλου της χώρας. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου παράγονται συνολικά 1.050 τόνοι ετησίως .Στα Δωδεκάνησα απασχολούνται συνολικά 595 μελισσοκόμοι με 50.138 κυψέλες. ενώ στις Κυκλάδες απασχολούνται συνολικά 1.229 μελισσοκόμοι με 49.497 κυψέλες. Στα Δωδεκάνησα. η Ρόδος και η Κάλυμνος παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά απασχόλησης στον κλάδο με 183 μελισσοκόμους και 15.605 κυψέλες και 126 μελισσοκόμους και 7.447 κυψέλες ενώ στις Κυκλάδες η Άνδρος και η Νάξος είναι  τα  νησιά  που  παρουσιάζουν  τα  μεγαλύτερα  ποσοστά  απασχόλησης  με  218 μελισσοκόμους  και  11.016  κυψέλες  και  136  μελισσοκόμους  και 7.630  κυψέλες αντίστοιχα.

Ποτοποιία

Η ποτοποιία δεν αποτελεί τομέα εξειδίκευσης αλλά είναι σημαντική για τμήμα της γεωργικής παραγωγής καθώς αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της αλυσίδας αξίας του μη επιτραπέζιου σταφυλιού το οποίο αποτελεί και την πλειοψηφία της τοπικής παραγωγής.

Η πορεία των επιχειρήσεων της περιοχής που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω κλάδο κρίνεται ιδιαίτερα θετική. Κύριο χαρακτηριστικό του κλάδου είναι η ύπαρξη πολλών μικρών και πολλές φορές οικογενειακών επιχειρήσεων και η εστίαση στη δραστηριότητα οινοποιείων. Σύμφωνα μάλιστα με στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνοτροφίας Ν. Αιγαίου στην Περιφέρεια δραστηριοποιούνται είκοσι εννέα οινοποιεία. έντεκα στη Δωδεκάνησο. κατά κύριο λόγο στη Ρόδο, και δέκα οκτώ στις Κυκλάδες, κατά κύριο λόγο στη Θήρα, ενώ στη
Ρόδο λειτουργούν επίσης και δώδεκα παραδοσιακά αποστακτήρια «Σούμας» Δωδεκανήσου. Σε αυτά μεταξύ άλλων παράγονται οι κυριότερες ποικιλίες κρασιών. οι οποίες για τη Δωδεκάνησο κατά σειρά έντασης παραγωγής είναι το Αθήρι. η Μανδηλαριά (Αμοριανό), το Μοσχάτο Άσπρο, το Καμπερνέ Σοβινιόν, το Συράχ και το Φωκιανό και για τις Κυκλάδες οι κυριότερες ποικιλίες είναι η Μανδηλαριά, το
Ασύρτικο, το Αθήρι, το Σαββατιανό, η Μονεμβασιά, το Αηδάνι και η Βάφτρα12 .Συνολικά, στο συγκεκριμένο κλάδο δραστηριοποιούνται 46 επιχειρήσεις. ο κύκλος εργασιών των οποίων ανέρχεται σε 35 εκ. € (ΕΛΣΤΑΤ.2008). Σημειώνεται ότι παρ’ όλη δε την κρίση που αντιμετωπίζει διεθνώς και εγχώρια ο κλάδος. οι προοπτικές είναι αρκετά θετικές λόγω και του εξαγωγικού του χαρακτήρα.

Κατασκευές

Ο κλάδος των Κατασκευών παρά τη σημαντική συρρίκνωση που έχει υποστεί λόγω της μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας τόσο στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου όσο και στη χώρα συνολικά, εξακολουθεί να εμφανίζει συγκριτικά καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τη χώρα, όπως ενδεικτικά είναι η συμμετοχή της απασχόλησης του κλάδου στη συνολική απασχόληση (βλ. ενότητα 1.1.4). Επίσης παρά την διαρκή μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας σε όλη την επικράτεια η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου εμφανίζει μικρότερους ρυθμούς μείωσης (τρίτη καλύτερη επίδοση μεταξύ των
Περιφερειών – ΕΛΣΤΑΤ Μαρτ. 2012-2013). Η εικόνα αυτή συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με το γεγονός ότι αν και υπάρχει συρρίκνωση των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στις κατασκευές κτιρίων,εντούτοις λόγω του νησιωτικού χαρακτήρα της Περιφέρειας και της δυναμικής στον Τουρισμό, ο κλάδος συνολικά διατηρεί μία σημαντική δυναμική. Συνολικά. στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
δραστηριοποιούνται 1992 επιχειρήσεις στον κλάδο των κατασκευές κτιρίων, 191 σε έργα πολιτικού μηχανικού και 3980 σε εξειδικευμένες κατασκευαστικές δραστηριότητες. των οποίων ο τζίρος ανέρχεται σε περίπου 562 εκ. € (ΕΛΣΤΑΤ 2008).

Πλωτές μεταφορές

Οι θαλάσσιες και ακτοπλοϊκές καθώς και οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές επιβατών αποτελούν κλάδους δορυφόρους της δυναμικής που αναπτύσσει συνολικά ο κλάδος του Τουρισμού στην Περιφέρεια. Ο συνολικός αριθμός των επιχειρήσεων της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου που δραστηριοποιούνται στον κλάδο των πλωτών μεταφορών ανέρχεται σε 391 επιχειρήσεις με τζίρο 63.7 εκ. € (ΕΛΣΤΑΤ 2008).